Skattaleg samkeppni ķ Evrópu fer haršnandi

Bloomberg-fréttastofan fjallar ķ dag um haršnandi samkeppni milli Evrópužjóša ķ skattlagningu fyrirtękja. Fram kemur aš żmis stęrri rķki įlfunnar vinni nś aš žvķ aš lękka fyrirtękjaskatta til žess aš męta aukinni skattalegri samkeppni ķ staš žess aš agnśast śt ķ minni rķki fyrir aš bjóša betur ķ žessum efnum. Ķ žessu felast skżr skilaboš til okkar Ķslendinga um aš viš veršum aš halda įfram į braut skattalękkana ef viš viljum ekki glutra nišur hagstęšri samkeppnisstöšu į žessu sviši.

Ķ frétt Bloomberg kemur aš tekjuskattshlutfall į fyrirtęki innan Evrópusambandsins sé nś aš mešaltali 26% og fari įfram lękkandi vegna įforma stjórnvalda ķ mörgum stęrstu rķkjum sambandsins. Gordon Brown hefur lżst yfir vilja til aš lękka hęsta hlutfalliš ķ Bretlandi śr 28% ķ 26% og nešri deild žżska žingsins hefur samžykkt tillögu Angelu Merkel kanslara um lękkun śr 39% ķ 30%. Hinn nżkjörni forseti Frakklands, Nicolas Sarkozy, hefur lofaš verulegri lękkun žar ķ landi og svipuš višhorf eru uppi į Ķtalķu og Spįni.

Ķrland er enn ķ sérflokki žegar horft er til skattlagningar fyrirtękja ķ Vestur-Evrópu en žar er almennt skatthlutfall 12,5%. Ķrar hafa į sķšustu tveimur įratugum stigiš stór skref ķ įtt aš hagstęšara starfsumhverfi fyrirtękja - ekki sķst į sviši skattamįla - og hefur žaš skilaš sér ķ grķšarlegri uppsveiflu, sem stundum er nefnt ķrska efnahagsundriš. Ķ hinum nżju ašildarrķkjum ESB ķ Miš- og Austur-Evrópu eru žessir skattar lķka vķša lįgir og hefur žaš įtt rķkan žįtt ķ uppbyggingu atvinnulķfsins žar į sķšustu įrum. Engin merki eru um aš žessi rķki hyggist hverfa af žessari braut og nś er komiš į daginn aš gömlu stórveldin innan Evrópusambandsins ętla aš fylgja ķ kjölfariš, ķ staš žess aš reyna aš knżja smęrri rķkin til aš laga sig aš sķnum hįttum.

Frétt Bloomberg leišir hugann aš stöšu mįla hér į landi. Sķšustu rķkisstjórnir hafa stigiš veruleg skref ķ žį įtt aš gera ķslenskt skattaumhverfi hagstętt fyrir atvinnulķfiš. Fyrir fimm įrum var tekjuskattshlutfalliš lękkaš ķ 18% og haldiš hefur veriš fast viš žį stefnu aš halda fjįrmagnstekjuskatti ķ 10%. Žetta hafa stjórnarandstęšingar į hverjum tķma oft kallaš dekur viš fyrirtęki og fjįrmagn, en įrangurinn er ótvķręšur. Hagstętt skattalegt umhverfi hefur įtt afar mikinn žįtt ķ žeirri uppsveiflu ķ atvinnulķfinu sem viš höfum upplifaš į sķšustu įrum og nišurstašan er sś aš lęgri skatthlutföll hafa skilaš margföldum skatttekjum ķ rķkissjóš mišaš viš žaš sem įšur var.

En meš žessu er ekki sagt aš viš getum lįtiš stašar numiš ķ žessum efnum. Skatthlutföllin sem slķk segja ekki alla söguna. Žótt skatthlutföll hér į landi séu enn meš žeim hagstęšustu geta komiš til ašrir žęttir sem draga śr forskoti okkar. Vķša ķ nįgrannalöndunum eru frįdrįttarlišir og undanžįgur af żmsu tagi mun fleiri og mikilvęgari en hér į landi. Žaš var mešvituš įkvöršun ķslenskra stjórnvalda į sķnum tķma aš byggja upp einfalt kerfi meš lįgum hlutföllum og fįum undantekningum. Ef viš viljum halda okkur viš žį stefnu, en į sama tķma tryggja aš viš glötum ekki žeirri góšu stöšu sem viš höfum haft aš žessu leyti, žį liggur fyrir aš lękka veršur tekjuskattshlutfalliš enn frekar. Žaš er žvķ fagnašarefni aš nż rķkisstjórn Geirs H. Haarde hefur undirstikaš vilja sinn ķ žeim efnum ķ stjórnarsįttmįlanum sem kynntur var ķ sķšustu viku. Ekki liggur enn fyrir hve stór skref verša tekin į žessu kjörtķmabili, en spyrja mį hvort eitthvaš sé žvķ til fyrirstöšu aš viš förum ķrsku leišina.


Kaupmįttur, skattbyrši og skattstjórinn fyrrverandi

Hvernig ętli skattbyrši hefši žróast į Ķslandi undanfarin įr ef Sjįlfstęšisflokkurinn hefši ekki beitt sér fyrir verulegri lękkun skatthlutfalla einstaklinga og fyrirtękja og afnįmi żmsa skatta? Ég velti žessu fyrir mér ķ tilefni af skrifum Indriša H. Žorlįkssonar, fyrrum rķkisskattstjóra, sem aš undanförnu hefur birt greinar um skattamįl og skattbyrši hér į blogginu. Żmislegt er įhugavert ķ skrifum Indriša, enda žekkir hann skattkerfiš vel, en ég sé hins vegar ekki tilraun af hans hįlfu til aš svara žessari spurningu. Ķ mķnum huga er žetta atriši žó afar mikilvęgt žegar lagt er mat į įhrifin af skattastefnu rķkisstjórna undanfarinna įra.

Ég geri mér aušvitaš grein fyrir aš viš svona "hvaš ef" spurningum er ekki til neitt einhlķtt svar. Hins vegar er rökrétt aš įlykta aš žróun žessara mįla hefši getaš oršiš į tvo vegu. Annars vegar mį halda žvķ fram aš óbreytt skatthlutföll hefšu haft ķ för meš sér enn žyngri skattbyrši en nś er raunin, aš žvķ gefnu aš tekjur einstaklinga og fyrirtękja hefšu vaxiš jafn mikiš og skattstofninn stękkaš meš žeim hętti sem oršiš hefur undanfarin įr. Hins vegar hefši atburšarįsin lķka getaš oršiš į žį leiš aš tekjurnar hjį atvinnulķfinu og heimilunum hefšu ekki aukist meš žessum hętti heldur stašiš ķ staš og žį hefši reiknuš skattbyrši aš sjįlfsögšu ekki aukist heldur. En žaš er aš minnsta kosti erfitt aš sjį fyrir sér, aš óbreytt skattastefna hefši undir nokkrum kringumstęšum getaš leitt til lęgri skattbyrši.

Mér sżnist Indriši gera žį grundvallarskekkju ķ umfjöllun sinni, aš ganga śt frį žvķ aš skattstofninn sé meš einhverjum hętti óbreytanlegur fasti og aš skattalagabreytingar geti ekki haft įhrif į žaš hvort hann stękki eša minnki. Ég er žeirrar skošunar aš reynsla okkar Ķslendinga sżni einmitt hiš gagnstęša. Skattalagabreytingar undanfarinna įra, veruleg lękkun fyrirtękjaskatta, stöšug lękkun skatthlutfalla einstaklinga, einföld og hagstęš skattlagning fjįrmagnstekna, lękkun neysluskatta, afnįm eignarskatts og sérstaks tekjuskatts og fleiri breytingar, hafa įtt verulegan žįtt ķ žvķ aš örva efnahagslķfiš og auka veršmętasköpun ķ samfélaginu. Allar žessar breytingar hafa - įsamt öšrum ašgeršum rķkisstjórna sķšustu įra - oršiš til žess aš stękka skattstofninn og styrkja žannig grundvöll tekjuöflunar rķkis og sveitarfélaga um leiš og hagur skattgreišenda hefur vęnkast. 

Aš lokum er svo aušvitaš rétt aš minna į, aš allar męlingar sżna aš uppgangurinn ķ efnahagslķfinu hefur skilaš sér til landsmanna meš stórauknum kaupmętti rįšstöfunartekna. Aukningin var 56% milli įranna 1994 og 2005 samkvęmt rannsókn Hagstofunnar og mišaš viš nżja žjóšhagsspį fjįrmįlarįšuneytisins veršur hśn 75% į tķmabilinu frį 1994 til 2007. Žegar žessi kaupmįttaraukning er reiknuš śt er bśiš aš taka tillit til veršbólgu, kostnašar vegna ķbśšakaupa, lķfeyrisišgjalda, bóta śr opinberum sjóšum og aš sjįlfsögšu skatta. Reiknuš skattbyrši hefur aukist en kaupmįttur rįšstöfunartekna hefur bara aukist miklu meira. Žegar upp er stašiš hlżtur žaš aš skipta höfušmįli fyrir hag heimilanna ķ landinu.


Rįšherraefni Samfylkingarinnar?

Jón Baldvin Hannibalsson sagšist ķ vištali ķ hįdegisfréttum Stöšvar 2 ķ dag vera tilbśinn aš taka sęti ķ rķkisstjórn ef til hans vęri leitaš. Žaš er žvķ ljóst aš žótt Samfylkingin hafi ekki teflt fram forsętisrįšherraefni aš žessu sinni žį er kominn fram aš minnsta kosti einn frambjóšandi ķ rįšherraembętti į vegum flokksins. Sį er aš vķsu ekki frambjóšandi ķ kosningunum į morgun en žaš er aušvitaš ekki skilyrši fyrir žvķ aš geta sest ķ rįšherrastól. Jón Baldvin bętti žvķ viš aš sér fyndist aš flokkar ęttu ķ auknum męli aš leita til manna utan žings um aš taka sęti ķ rķkisstjórn, en žaš er hugmynd sem Ingibjörg Sólrśn Gķsladóttir, žį forsętisrįšherraefni, višraši fyrir sķšustu kosningar viš litla hrifningu žįverandi žingmanna flokksins. Nś hljóta aušvitaš aš vakna spurningar um afstöšu hennar til žessara mįla almennt og žį aušvitaš sérstaklega til tilbošs Jóns Baldvins.

Annars męlti Jón Baldvin Hannibalsson ekki sķšur meš öšrum kandķdat en sjįlfum sér ķ žessu sambandi. Hann lét svo um męlt aš Jón Siguršsson vęri mikilvęgur mašur ķ rķkisstjórn į vegum Samfylkingarinnar til aš tryggja flokknum trśveršugleika ķ efnahagsmįlum. Žaš er haršur dómur um žį žingmenn og frambjóšendur flokksins, sem eitthvaš hafa veriš aš myndast viš aš tala um efnahagsmįl fyrir žessar kosningar. Ekki er hęgt aš skilja orš žessa fyrrverandi leištoga Alžżšuflokksins öšru vķsi en svo aš žessum eftirmönnum hans hafi mistekist aš skapa sér trśveršugleika į žessu sviši. En žaš eru svo sem ekki nżjar fréttir.


Blekkingarleikur um kosningavķxla

Samfylkingin žreytist ekki į frasanum um 400 milljarša kosningavķxla rķkisstjórnarinnar fyrir žessar kosningar. Talsmenn flokksins hafa hins vegar lįtiš ógert aš śtskżra hvernig žeir fįi śt žessa tölu. Žaš er ekki nema von. Stašreyndin er sś aš 95% af žessari fjįrhęš er fengin meš žvķ aš leggja saman öll śtgjöld til vegamįla, hafnamįla, flugmįla og annarra samgöngumįla til nęstu 12 įra samkvęmt samgönguįętlun, sem samgöngurįšherra lagši fram į voržingi, eins og honum ber skylda til samkvęmt lögum. 

Sś spurning hlżtur aš vakna žegar hlustaš er į hneykslunartóninn hjį Samfylkingunni vegna žessarar fjįrhęšar, hvort flokkurinn hafi ķ hyggju aš skera nišur framlög til samgöngumįla į nęstu įrum. Ef einhver hugsun og samkvęmni vęri fyrir hendi ķ mįlflutningi flokksins hlytu slķkar hugmyndir aš koma fram. En žaš er aušvitaš ekki raunin. Į sama tķma og Samfylkingin talar meš žessum hętti lofar hśn stórįtaki ķ samgöngumįlum og stórauknum framlögum til žess mįlaflokks.

Stašreyndin er raunar sś aš Samfylkingin hefur gengiš allra flokka lengst ķ śtgjaldaloforšum fyrir žessar kosningar. Flokkurinn, sem ķ öšru oršinu talar almennum oršum um ašhald ķ rķkisrekstrinum, er į sama tķma tilbśinn aš lofa auknum rķkisśtgjöld upp į miklu hęrri upphęšir į öllum svišum en jafnvel Vinstri gręnir. Žetta undirstrikaši sį įgęti stjórnmįlamašur Steingrķmur J. Sigfśsson ķ Kastljósi um daginn og hafši greinilega įhyggjur af žvķ hversu óįbyrgir žessir félagar hans ķ kaffibandalaginu vęru ķ efnahagsumręšunni.

Og ósamkvęmnin ķ mįlflutningi Samfylkingarinnar er svo mikil, aš flokkurinn er hvorki tilbśinn til aš leggja fram hugmyndir um nišurskurš į neinum öšrum svišum eša skattahękkanir til aš męta žessum śtgjaldaloforšum. Žess ķ staš lįta talsmenn flokksins sér nęgja aš segja aš žetta fjįrmagn fįist bara meš hagvextinum į nęstu įrum. Hagvexti, sem aušvitaš byggir į efnahagsstefnu undanfarinna įra, sem Samfylkingin žreytist ekki į aš tala um sem óstjórn ķ efnahagsmįlum. Ég held aš ķslenskir kjósendur hafi sjaldan oršiš vitni aš annarri eins hringavitleysu ķ mįlflutningi nokkurs stjórnmįlaflokks.


Ekkert forsętisrįšherraefni hjį Samfylkingunni?

Žaš hefur vakiš athygli mķna ķ kosningabarįttunni aš Samfylkingin hefur aš žessu sinni ekki minnst į forsętisrįšherraefni sitt einu orši. Fyrir kosningarnar 2003 gekk öll barįtta flokksins śt į aš kynna Ingibjörgu Sólrśnu Gķsladóttur sem forsętisrįšherraefni og var žaš leišarstefiš ķ blašaskrifum, auglżsingum og ręšum frambjóšenda. Svipaš var uppi į teningnum 1999, žegar Samfylkingin bauš fyrst fram sem kosningabandalag Alžżšubandalags, Alžżšuflokks, Žjóšvaka og Kvennalista. Žį var forsętisrįšherraefniš Margrét Frķmannsdóttir og var hśn kynnt sem slķk ķ öllu kynningarefni flokksins, auglżsingum og öšrum mįlflutningi.

Nś er auglżsinga- og įróšurstęknin sem sagt önnur og mį velta fyrir sér hvaš valdi. Reynslan frį 1999 og 2003 var aušvitaš ekki góš ķ ljósi žess aš kjörfylgi Samfylkingarinnar reyndist miklu minna en vęntingar stóšu til. Svo mį aušvitaš velta fyrir sér hvort hugmyndin um forsętisrįšherraefni Samfylkingarinnar hafi einfaldlega dįiš morguninn eftir kjördag fyrir fjórum įrum žegar Össur Skarphéšinsson hringdi ķ Halldór Įsgrķmsson til aš bjóša honum forsętisrįšherrastólinn. Kannski sżndi žaš sķmtal best aš allt tališ um forsętisrįšherraefniš hafši bara veriš auglżsingaskrum og žegar žaš hentaši ętlaši "stóri jafnašarmannaflokkurinn" aš gera framsóknarmann aš forsętisrįšherra, eins og venja er ķ ķslenskum vinstri stjórnum.


"Hagstjórnarmistök" Samfylkingarinnar

Ég heyri hvern Samfylkingarmanninn į fętur öšrum koma fram og hafa uppi stór orš um meint hagstjórnarmistök rķkisstjórnarinnar. Sķšast mįtti heyra žetta ķ ręšum Įrna Pįls Įrnasonar ķ Silfri Egils ķ dag. Žetta er athyglisvert af żmsum sökum, ekki sķst vegna žess aš Samfylkingin lżsir žvķ yfir ķ hinu oršinu aš sį grunnur, sem rķkisstjórnin hefur lagt meš efnahagsstefnu sinni, muni tryggja nęgan hagvöxt į nęstu įrum til aš standa undir hinum löngu loforšalistum flokksins. Žaš sjónarmiš kom skżrt fram ķ vištali Morgunvaktarinnar į Rįs 1 viš Ingibjörgu Sólrśnu Gķsladóttur į dögunum og vištali viš hana ķ Kastljósi nś ķ vikunni.

Žetta er lķka athyglisvert ķ ljósi žess aš ekki hefur boriš į žvķ aš Samfylkingarmenn hafi fram aš žessu beitt sér gegn žeim ašgeršum rķkisstjórnarinnar, sem flokkurinn talar um ķ dag sem hagstjórnarmistök.

Samfylkingarmenn hafa vķsaš til nokkurra ašgerša, sem žeir telja aš feli ķ sér mistök. Žeir hafa nefnt stórišjustefnu, skattalękkanir, breytingar į ķbśšalįnamarkaši og of lķtiš ašhald ķ rķkisrekstri.

Varšandi stórišjustefnuna mį minna į aš 17 af 19 žingmönnum Samfylkingarinnar studdu byggingu Kįrahnjśkavirkjunar og įlversframkvęmdir į Reyšarfirši. Formašur flokksins greiddi fyrir žessum framvkęmdum žegar hśn sat ķ embętti borgarstjóra. Telur Samfylkingin ķ dag aš žessi stefna hafi veriš mistök?

Samfylkingin studdi vissulega ekki skattalękkanir rķkisstjórnarinnar. Žaš var hins vegar ekki į forsendum efnahagslegs stöšugleika. Flokkurinn hélt žvķ aldrei fram į sķnum tķma aš žaš vęri žensluhvetjandi aš lękka skatta į almenning (žaš geršu Vinstri gręnir hins vegar), Samfylkingin sagšist žvert į móti deila žvķ višhorfi rķkisstjórnarflokkanna aš žaš vęri svigrśm til skattalękkana, hśn vildi bara öšru vķsi śtfęršar skattalękkanir. Žetta mį greinilega sjį af nefndarįlitum og žingręšum talsmanna Samfylkingarinnar į sķnum tķma.

Varšandi breytingar į ķbśšalįnamarkašnum liggur lķka fyrir aš Samfylkingin lagšist ekki gegn stjórnarstefnunni. Ķ ótal žingręšum hvöttu Jóhanna Siguršardóttir og ašrir talsmenn flokksins til žess aš lįnshlutföll og hįmarksfjįrhęšir lįna vęru hękkašar. Raunar skömmušu žessir įgętu žingmenn rķkisstjórnarflokkana fyrir aš ganga ekki lengra. Ekki höfšu žeir įhyggjur af žensluhvetjandi įhrifum ķ žvķ sambandi.

Og loks žegar vikiš er aš ašhaldi ķ rķkisrekstri, žį er mįlflutningur Samfylkingarmanna jafn ótrśveršugur. Ķ fjįrlagaumręšu į hverju hausti hafa tveir eša žrķr žingmenn flokksins vissulega fengiš žaš hlutverk aš minnast į naušsyn ašhalds almennum oršum - įn nokkurrar śtfęrslu. Ašrir žingmenn flokksins hafa - bęši viš fjįrlagaumręšuna og alla ašra starfsdaga žingsins - tekiš aš sér aš hvetja til enn meiri śtgjalda rķkisins. Sparnašartillögurnar hafa svo aš sjįlfsögšu lįtiš į sér standa. Žaš žarf žvķ ekki aš eyša miklum tķma ķ lestur į žingręšum og tillöguflutningi Samfylkingarinnar til aš sjį, aš śtgjaldaženslan hjį rķkinu hefši veriš margfalt meiri į kjörtķmabilinu hefši flokkurinn fengiš einhverju um stjórnarstefnuna rįšiš. Ašhaldiš hefši ekki veriš neitt.

Žaš er engin furša aš Samfylkingarmenn skuli foršast umręšur um efnahagsmįl eins og heitan eldinn į lokaspretti žessarar kosningabarįttu. Žeir virtust ętla aš hefja žį umręšu fyrir nokkrum vikum žegar greining Jóns Siguršssonar į stöšu efnahagsmįla var kynnt meš miklum lśšrablęstri. Žeirri umręšu var ekki fylgt eftir meš neinni stefnumörkun til framtķšar. Žess ķ staš lįta frambjóšendur Samfylkingarinnar sér nęgja aš slį fram órökstuddum fullyršingum, sem žola ekki neina skošun - og allra sķst upprifjun į fyrri oršum og geršum.


Skattbyrši lįgtekjufólks lęgri hér en į Noršurlöndunum

Skattbyrši lįgtekjufólks hefur nokkuš veriš rędd ķ kosningabarįttunni og hefur sś umręša ekki alltaf byggst į stašreyndum eša gögnum. Žannig viršast fęstir gera sér grein fyrir žvķ aš skattbyrši žeirra hópa hér į landi sem lęgst hafa launin er talsvert minni en gerist į hinum Noršurlöndunum. Žetta er umhugsunarefni ķ ljósi žess aš talsmenn stjórnarandstöšuflokkanna hafa aš undanförnu mjög viljaš lķta til Noršurlandanna ķ leit aš fyrirmyndum ķ skattamįlum.

Um žetta efni fjallaši Axel Hall, hagfręšingur og kennari viš Hįskólann ķ Reykjavķk, ķ tveimur greinum ķ Fréttablašinu ķ lok sķšasta mįnašar. Axel byggir umfjöllun sķna į gögnum frį OECD og kemst aš žeirri nišurstöšu aš žegar tekiš hefur veriš tillit til žeirra žįtta, sem mįli skipta ķ žessu sambandi, einkum skattleysismarka og mismunandi skatthlutfalla, barnabóta og annarra millifęrslna ķ skattkerfinu, žį sé skattbyršin į lįgtekjufólk įberandi lęgri į Ķslandi en ķ hinum norręnu rķkjunum. Skattbyršin er žannig tvöfalt hęrri hjį lįgtekjufólki ķ Danmörku en hér į landi og 50% hęrri ķ Svķžjóš.

Ętli helstu stušningsmenn "skandinavķska módelsins" ķ ķslenskum stjórnmįlum geri sér grein fyrir žessu?

 


Hęstu skattleysismörk į Noršurlöndum

Ķ umręšum um skattleysismörk og hugsanlega hękkun žeirra er naušsynlegt aš hafa ķ huga, aš hér į landi eru žessi mörk afar hį ķ samanburši viš önnur lönd. Žannig eru skattleysismörk hér mun hęrri en almennt gerist į Noršurlöndunum, sem aušvitaš er oft litiš til ķ žessu sambandi. Samanburšur milli landa er reyndar ekki einhlķtur žvķ skattkerfin eru byggš upp meš mismunandi hętti, skipting tekjuskatta milli rķkis og sveitarfélaga er misjöfn, sums stašar eru fleiri žrep ķ tekjuskattshlutfallinu en hér į landi og ķ sumum löndum er persónufrįdrįttur żmist stighękkandi eša stiglękkandi ķ hlutfalli viš hękkandi tekjur.

En jafnvel žótt tekiš sé tillit til žessara mismunandi žįtta fęst sś nišurstaša aš skattleysismörk séu hęrri hér en ķ hinum norręnu rķkjunum. Eftirfarandi tafla sżnir stöšuna įriš 2005. Skattleysismörkin eru sem kunnugt er žau sömu fyrir alla hér į landi en varšandi hin löndin eru bęši gefin upp hįmarks- og lįgmarksmörk. Upphęširnar sżna skattleysismörk į įri ķ ķslenskum krónum.

Rķki og sveitarfélög
LandSkattleysismörk lįgmark kr.Skattleysismörk hįmark kr.
Danmörk395.650395.650
Finnland116.217302.321
Ķsland900.732900.732
Noregur645.813896.310
Svķžjóš98.077243.501

Žess ber aš geta aš skattleysismörk hér į landi hafa hękkaš verulega frį 2005 og eru nś um 1.080.000 kr. į įri eša 90 žśsund kr. į mįnuši. Frį sķšustu įramótum hafa žau einnig veriš vķsitölubundin og hękka žvķ ķ samręmi viš žróun vķsitölu neysluveršs.

 


150.000 kr. skattleysismörk - 50 milljarša tekjutap

Fjįrmįlarįšuneytiš fjallar ķ vefriti sķnu ķ dag um įętlaš tekjutap rķkissjóšs vegna hękkunar skattleysismarka. Skattleysismörkin hafa veriš vinsęlt umręšuefni ķ kosningabarįttunni og sumir stjórnarandstöšuflokkar hafa gefiš afar glannalegar yfirlżsingar um įform sķn ķ žeim efnum.

Af samantekt rįšuneytisins mį sjį aš hękkun skattleysismarka ķ 100.000 kr. į mįnuši myndi leiša til samdrįttar ķ tekjum rķkisins um 6,4 milljarša, hękkun ķ 120.000 kr. žżša tekjutap upp į meira en 25 milljarša og 150.000 kr. skattleysismörk myndu leiša til žess aš rķkiš hefši 50 milljöršum króna minna śr aš spila į įri.

Ķ ljósi žess hvaš hér getur veriš um grķšarlega hįar fjįrhęšir aš ręša er naušsynlegt aš stjórnarandstöšuflokkarnir - einkum žeir sem mestu lofa ķ žessu sambandi - skżri nįnar śt hvernig žeir hyggjast męta žeim mikla samdrętti ķ tekjum rķkisins sem žessar tillögur geta haft ķ för meš sér. Ętla žeir aš hękka ašra skatta grķšarlega eša hafa žeir hugmyndir um tugmilljarša nišurskurš ķ rķkisśtgjöldum?


Skattbyršin vex meš hękkandi tekjum

Ķ umręšum um skattamįl ber oft į žeim misskilningi, aš nśverandi fyrirkomulag tekjuskatts, sem byggir į einu skatthlutfalli yfir lķnuna, feli žaš ķ sér aš allir borgi sama hlutfall tekna sinna ķ skatt. Stašreyndin er sś, aš hįr persónufrįdrįttur og skattleysismörk gerbreyta žeirri mynd. Žegar tekiš er tillit til beggja žessara žįtta sést raunveruleg skattbyrši einstaklinga og fer hśn vaxandi eftir žvķ sem tekjurnar verša hęrri.

Ķ nżjasta vefriti fjįrmįlarįšuneytisins er aš finna athyglisverša umfjöllun um žetta efni. Žar kemur mešal annars fram aš skattbyrši žess einstaklings sem er meš 100 žśsund krónur ķ tekjur į mįnuši er ķ dag 3,6% en hjį einstaklingi meš 200 žśsund króna mįnašartekjur er hśn 19,7%. Sį sem er meš 500 žśsund krónur į mįnuši er svo meš skattbyrši upp į 29,3%. Žannig leišir tekjuskattskerfi sem byggir į flatri prósentu og hįum skattleysismörkum til žess aš tekjuhęrri einstaklingar greiša ekki bara hęrri krónutölu ķ skatt heldur lķka hęrra hlutfall tekna sinna.

Žetta er mikilvęgt aš hafa ķ huga ķ skattamįlaumręšunni ķ ašdraganda kosninga. Žegar flokkar į borš viš Samfylkinguna og Vinstri gręna reifa meš óljósum hętti hugmyndir um tilfęrslur innan tekjuskattkerfisins - annaš hvort meš stighękkandi skatthlutfalli eša stiglękkandi persónufrįdrętti eftir žvķ sem tekjur verša hęrri - žį eru žeir aš leggja į rįšin um aš auka žessi stigmögnunarįhrif verulega. Eins og ég hef įšur bent į myndu slķkar hugmyndir stórauka flękjustigiš bęši viš įlagningu og innheimtu skatta, leiša til žess aš vęgi stašgreišslu myndi minnka og skattheimta eftir į aukast, auk žess sem jašarskattshlutföll žyrftu aš snarhękka ef markmišiš vęri aš lįta tekjuskatta skila svipušum tekjum og nś. Žaš er ekki aš įstęšulausu sem menn horfa til Svķžjóšar ķ žessu sambandi, žar sem tekjuskattar geta numiš allt aš 60% meš žeim afleišingum aš efnaš fólk hefur ķ stórum stķl flust til annarra landa og greišir skatta žar. Sęnska rķkiš missir žvķ af skattgreišslum žessa fólks meš žeim afleišingum aš skattleggja žarf mešaljóninn enn frekar.

Ef Samfylkingin og Vinstri gręnir ętla sér aš nį fram breytingum ķ žessa veru - fara sęnsku leišina - er eins gott aš žeir tali skżrt į nęstu dögum svo kjósendur viti viš hverju žeir megi bśast komist žessir flokkar ķ ašstöšu til aš mynda hér vinstri stjórn aš kosningum loknum.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband